Alcohol Actueel nr 3
 1 april 2020

STAP is een onafhankelijk kennisinstituut dat zich inzet voor effectief alcoholbeleid en voor publieke bewustwording van de gezondheidsrisico's van alcohol.

Laatste nieuws over Alcohol en het Corana-virus
 

28 maart 2020
WHO: alcohol helpt niet bij stress als gevolg van de coronacrisis
Veel is anders nu het coronavirus rondwaardt. Meer mensen zijn angstig. En de World Health Organization weet wat dat betekent: meer mensen zullen waarschijnlijk een paar extra drankjes nemen om hun zenuwen te kalmeren. Dr. Aiysha Malik van WHO-Europa, stelt echter dat alcohol geen behulpzaam middel is om met angst en stress om te gaan.
"Middelengebruik en andere verslavingen kunnen schadelijk zijn voor de fysieke en mentale gezondheid", aldus Malik. "Voor mensen die niet verslaafd zijn, helpt het gebruik van stoffen niet om de stress te beheersen, ze kunnen de zaken erger maken."
Volgens Malik is het OK als matige drinkers af en toe een glas alcoholhoudende drank nemen. Maar als je meer drinkt dan een glas, kan dit je immuunsysteem verzwakken en je meer vatbaar maken voor het krijgen van het virus. Meer alcohol consumeren kan het darmmicrobioom veranderen, wat op zijn beurt immuuncellen die de dunne darm bekleden, kan beschadigen. Als die darmcellen beschadigd zijn kunnen ziekteverwekkers gemakkelijker in je bloedbaan terechtkomen.
Link naar originele STAP-artikel

Alcoholverbod hoofdstad Groenland om kinderen te beschermen
29 maart 2020
De autoriteiten in Groenland hebben de verkoop van alcohol in de hoofdstad Nuuk tijdelijk verboden om kinderen te beschermen tegen geweld en misbruik thuis, nu de scholen zijn gesloten vanwege de coronacrisis.
Minister van Gezondheid Martha Abelsen zei tegen lokale media dat huiselijk geweld de afgelopen weken is toegenomen sinds er maatregelen zijn genomen tegen het verspreiden van het coronavirus. Bijna een op de drie Groenlanders is in de jeugd slachtoffer geworden van seksueel misbruik. Volgens deskundigen is dat vooral te wijten aan overmatig alcoholgebruik en de geringe aandacht voor kinderrechten.
Bron: telegraaf.nl.

Alcoholverkoop in Aisne, Frankrijk, tijdens lockdown verboden
24 maart 2020
Gedurende de lockdown-periode is de winkelverkoop van alcohol in het Franse departement Aisne verboden. Omdat de bars, restaurants en cafés al gesloten zijn, wordt het departement in elk geval tot 31 maart, maar mogelijk langer, geheel drooggelegd. Ziad Khoury, de prefect die het bevel hiertoe heeft uitgevaardigd, zegt als reden daarvoor dat hij bezorgd is over het verband tussen alcohol en geweld, met name huiselijk geweld.
Bronnen: lefigaro.fr en thelocal.fr.

Nu hamsterwoede drogisterij en slijterij
29 maart 2020
De kassa's in supermarkten rinkelen weliswaar nog steeds flink, maar de grootste hamsterwoede lijkt zich verplaatst te hebben. Vooral drogisterijen en slijterijen hebben nu topdagen. Dat blijkt uit cijfers van IRI.

De sluiting van de horeca is terug te zien bij slijterijen. In de week na het kabinetsbesluit daartoe steeg de omzet in slijterijen met ruim 13% in vergelijking met dezelfde week in 2019. In die week steeg de omzet bij drogisterijen zelfs met 25%,

Bron: rtlz.nl.
__________________________________________________________

Discounter Lidl opent eerste eigen café

15 maart 2020
Discounter Lidl is in Noord-Ierland van plan een supermarkt met café te openen. De Duitse supermarktketen zou de plannen voor een dergelijke combinatiewinkel hebben bevestigd tegenover The Irish News.
Lidl is al langere tijd bezig om een nieuw supermarktconcept uit te rollen in Noord-Ierland. Met de pub voegt de superorganisatie daar een volgende primeur aan toe.
Lidl was al langer op zoek naar locaties waar het een gescheiden zithoek wilde creëren, maar dan wel eentje waar klanten ook alcohol konden krijgen. De speciale ruimte in de locatie in Dundonald, een Noord-Iers dorp in de buurt van Belfast, zou ook een mooie gelegenheid zijn voor wijn- en bierproeverijen van de supermarkt.

Ook horeca in Nederlandse supermarkten?
Commentaar STAP-directeur Wim van Dalen: "Als de door staatssecretaris Blokhuis nieuw voorgestelde Alcoholwet ongewijzigd door de Tweede en de Eerste Kamer wordt aangenomen moeten we erop rekenen dat je in de nabije toekomst ook in Nederland als je supermarkten bezoekt in de verleiding wordt gebracht alcohol te drinken. Volgens dit wetsvoorstel zijn mini horeca-lokaliteiten bij supermarkten namelijk dan toegestaan. Gemeenten die dit niet willen, kunnen volgens het wetsvoorstel dit wel tegen gaan. Maar zullen zij dit doen tegen de wil van de supermarktketens? Dit onderdeel van het wetsvoorstel is compleet in strijd met de ambities van het Preventieakkoord". 


llustraties
Voorbeelden van kleine besloten ruimten in supermarkten waar gegeten en gedronken kan worden, thans zonder alcoholverstrekking (bovenste foto supermarkt in Venlo, onderste foto supermarkt in Luik, België)
_______________________________________________________

Jongeren die ouders zien drinken ontwikkelen positieve verwachtingen
 

25 maart 2020
Jongeren die ouders vaker zien drinken ontwikkelen al op korte termijn (zes maanden) positieve sociale verwachtingen over alcoholgebruik. Dit blijkt uit een Nederlandse studie waarbij 755 jongeren tussen 10 en 13 jaar, 3 jaar werden gevolgd. De studie is verschenen in het blad Drug and Alcohol Dependence.
Bij jongens heeft het zien drinken van alcohol door hun vader bovendien effect op de verwachting dat alcohol prettig is. Bij meisjes in dat niet het geval. Het zien drinken van ouders had op andere verwachtingen van jongeren geen effect.

K. Smit, C. Voogt, R. Otten, M. Kleinjan and E. Kuntsche. Alcohol expectancies change in early to middle adolescence as a function of the exposure to parental alcohol use. Drug and Alcohol Dependence (2020)
https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2020.107938

Bron: sciencedirect.com.
__________________________________________________________

RIVM: vier maatregelen alcoholpreventie kosteneffectief of -besparend


24 maart 2020
Sinds 2003 inventariseert het RIVM op verzoek van het ministerie van VWS kosteneffectieve interventies op het gebied van een groot aantal ziektebeelden. Deze week verscheen in het International Journal of Environmental Research and Public Health hierover een artikel van Nina van Vliet en haar collega’s.


Nina van Vliet
De nieuwe studie is gericht op het identificeren, vergelijken en rangschikken van kosteneffectieve interventies. Om deze interventies te identificeren is een literatuuronderzoek uitgevoerd en zijn diverse workshops gehouden met experts uit verschillende disciplines. In totaal werden 51 verschillende interventies (waaronder 13 kostenbesparende interventies) geïdentificeerd.
Van de 51 kosteneffectieve en kostenbesparende interventies zijn vier op het terrein van alcoholpreventie:
1. Een landelijk alcoholreclameverbod
2. 25% minder verkooppunten
3. Verhoging van de accijns met 200%
4. Screening en kortdurende interventies (consultatie van 15 minuten en daarna telefonische ondersteuning).
Van deze vier alcoholpreventiemaatregelen staan de drie eerstgenoemde op de ranglijst met 13 kostenbesparende interventies. Met name een accijnsverhoging met 200% zal veel effect hebben op de afgewende DALY’s. De als vierde genoemde interventie staat in de top 20 ranglijst v.w.b. kosteneffectiviteit. 
https://www.mdpi.com/1660-4601/17/6/2160
___________________________________________________________

Blokhuis beantwoordt vragen over zijn wetsvoorstel Drank- en Horecawet; op het voorstel kan via internetconsultatie gereageerd worden. 
 

Staatssecretaris Paul Blokhuis heeft antwoord gegeven op de vragen van de fracties van de Tweede Kamer over zijn voorstel om de Drank- en Horecawet te wijzigen i.v.m. het Preventieakkoord en de evaluatie van de wet. Hierbij, samengevat, zijn antwoorden. Onderstaand is de link opgenomen via welke op het voorstel kan worden gereageerd.
 
Prijskortingen
Het kabinet laat momenteel onderzoek doen naar de gedragseffecten van (de schijn van) prijskortingen. Hierbij zullen ook grenseffecten van prijskortingen betrokken worden. Een verbod op kortingen van meer dan 25% is een zelfstandig voorstel van het kabinet ter ondersteuning van het Nationaal Preventieakkoord.
 

Staatssecretaris Paul Blokhuis

Online aankoop van alcohol
Er komt te zijner tijd (enkele jaren?) een leeftijdsverificatiesysteem. Zolang dat systeem nog niet functioneert zal gewerkt moeten gaan worden met een leeftijdsvraag bij iedere aankoop. Het kabinet ziet dat tijdelijke systeem als een eerste stap om de consument bewust te maken dat hij een leeftijdsgebonden product aanschaft. Blokhuis herhaalt dat als op termijn de tweede fase van de verplichte leeftijdsverificatie bij bestelling zijn intrede doet, het bestellen van drank waarbij alleen gebruik wordt gemaakt van een telefoonverbinding niet meer mogelijk zal zijn.
 
NIX18
Blokhuis signaleert dat uit de resultaten van NIX18 campagne-effectrapportages blijkt dat er bij volwassenen een opvallend verschil bestaat tussen enerzijds weten dat alcohol slecht is voor minderjarigen en anderzijds het normaal vinden dat minderjarigen alcoholhoudende drank nuttigen.
 
Testkopers
Blokhuis gaat in zijn beantwoording in op de voorwaarden voor de inzet van minderjarige testkopers, met name op het fenomeen uitlokking. Dat is verboden. Minderjarige testkopers mogen niet proberen een verkoper over te halen om de alcoholhoudende drank aan hen te verkopen, als dit in eerste instantie wordt geweigerd. Blokhuis wil de inzet van minderjarige testkopers t.b.v. nalevingsonderzoek niet uitzonderen omdat dat slechts kan als dit met de nodige bureaucratie wordt omgeven, bijvoorbeeld door een meldingsplicht, hetgeen hij niet proportioneel vindt.
 
Schrappen oppervlakte-eisen horeca
Naar aanleiding van vragen van diverse Kamerfracties licht Blokhuis nogmaals toe dat de oppervlakte-eis t.a.v. horeca- en slijtlokaliteiten (nu een zogenaamde inrichtingseis) een gemeentelijke bevoegdheid wordt. Hij heeft gekozen voor gemeentelijk maatwerk, in lijn met de decentralisatie van de zogenaamde bruikbaarheidseisen in de nieuwe Omgevingswet. Er wordt dus geen gehoor gegeven aan diverse verzoeken (onder meer van STAP) om de minimale oppervlakte-eisen in de Drank- en Horecawet/Alcoholwet op te nemen. Het kabinet vindt het schrappen van de oppervlakte-eis niet in strijd met de ambities van het Nationaal Preventieakkoord, alhoewel het wel erkent dat "niet uit te sluiten is dat het loslaten van deze eis tot meer verkooppunten van alcoholhoudende dranken of horeca in winkels kan leiden." Dit rechtvaardigt – aldus Blokhuis - echter niet een landelijk eis!
De regels m.b.t. de scheiding tussen slijtlokaliteit en andere bedrijfsactiviteiten d.m.v. een verbindingsruimte zullen wel worden overgenomen uit het Besluit Eisen Inrichtingen Drank- en Horecawet.
 
Aanpassing regels voor slijterijen
Eén van de wijzigingsvoorstellen is de opheffing van het verbod om toegelaten te worden tot slijterijen voor minderjarigen zonder begeleiding van iemand van 21 jaar of ouder. Blokhuis verdedigt dit voorstel door te stellen dat sommige gemeenten erom vroegen en het in de praktijk leidde tot lastige situaties.
Blokhuis licht ook zijn voorstel toe om, op basis van enkele voorwaarden, de gemeenten de bevoegdheid te geven het slijterijen toe te staan cursussen en proeverijen te organiseren.
 
Internet consultatie
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet is inmiddels aanhangig bij de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2019/20, 35337, nr. 2). Het bevat een aantal maatregelen waarvoor nadere uitwerking noodzakelijk is bij algemene maatregel van bestuur (Alcoholbesluit) of ministeriële regeling
(Alcoholregeling). De concepten van het Alcoholbesluit en de Alcoholregeling zijn inmiddels gereed.

Via www.internetconsultatie.nl/alcoholbesluit en www.internetconsultatie.nl/alcoholregeling kan iedereen ze inzien en er een reactie op geven. De internetconsultatie duurt tot en met 11 mei aanstaande.
___________________________________________________________
41% Nederlanders drinkt hooguit een glas alcohol per dag

11 maart 2020
41% van de Nederlanders 18+ zegt geen alcohol te drinken of hooguit één glas per dag. Zij voldoen daarmee aan de richtlijn van de Gezondheidsraad. Vrouwen en ouderen laten alcohol het vaakst staan. Dat blijkt uit de Leefstijlmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek, in samenwerking met het RIVM en het Trimbos-instituut.
Vijf jaar geleden lag dat percentage nog op 37%. Het nieuwe percentage van 41% betekent overigens dat nog steeds 59% van de volwassenen zich niet aan de richtlijn van de Gezondheidsraad houdt.
Wie dagelijks meer dan één glas alcohol (met 10 gram pure alcohol) drinkt, loopt volgens de Gezondheidsraad meer risico op beroertes, darmkanker, longkanker en borstkanker. Daarom heeft de raad de richtlijn over alcohol vijf jaar geleden aangescherpt. Matig alcoholgebruik kan ook gunstig zijn voor de gezondheid, maar die voordelen wegen volgens de Gezondheidsraad niet op tegen de nadelen.
Uit de cijfers uit de Leefstijlmonitor blijkt ook dat ouderen vaker zeggen te voldoen aan de alcoholrichtlijn van hooguit één glas per dag: twee op de drie 75-plussers. Ook ruim 50% van de volwassen vrouwen zegt zich eraan te houden, tegen nog niet een op de drie jongvolwassenen van onder de 30. Ook merkten de onderzoekers dat mensen met een laag inkomen het meest matigen met alcohol en mensen met hoge inkomens het minst.
Volwassenen die maximaal één glas alcohol per dag drinken, roken minder en gebruiken ook minder drugs, blijkt uit het onderzoek.

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2020/11/41-procent-van-de-volwassenen-drinkt-niet-of-hooguit-1-glas-alcohol-per-dag

______________________________________________________________
Bezoek www.stap.nl voor meer actuele informatie over alcoholbeleid in Nederland en Europa
Copyright © Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP

Mail-adres: info@stap.nl

Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list.

Email Marketing Powered by Mailchimp