Alcohol Actueel nr 13
 4 februari 2021

STAP is een onafhankelijk kennisinstituut dat zich inzet voor effectief alcoholbeleid en voor publieke bewustwording van de gezondheidsrisico's van alcohol.

AAN wil snelle invoering gezondheidswaarschuwing op alcoholhoudende dranken

3 februari 2021

AAN wil snelle invoering gezondheidswaarschuwing op alcoholhoudende drankenEén van de voorgestelde maatregelen van de Europese Commissie in het Europe’s Beating Cancer Plan is het wettelijk verplichten van gezondheidswaarschuwingen op alcoholverpakkingen. De Alliantie Alcoholbeleid Nederland (AAN), een samenwerkingsverband van 11 Nederlandse gezondheidsorganisaties, ondersteunt het plan van harte gelet op het oorzakelijk verband tussen alcoholgebruik en kanker en vanwege het feit dat veel Nederlanders zich hier niet van bewust zijn.

AAN roept het nieuwe kabinet op de voorgestelde maatregelen rond etikettering uit het Europese kankerplan te steunen zodat alle alcoholverpakkingen in Nederland worden voorzien van de noodzakelijke gezondheidswaarschuwingen. Als iedere Nederlander weet dat alcoholgebruik ernstige gezondheidsschade kan veroorzaken en gerelateerd is aan het ontstaan van kanker, kan volgens AAN een deel van de sterfgevallen door kanker voorkomen worden.

Uit recent onderzoek blijkt dat de meeste sterfgevallen die kunnen worden toegeschreven aan alcohol, kankers betreffen, namelijk 3.494 in 2019. Alcoholgebruik is een belangrijke risicofactor voor darmkanker (1.140 sterfgevallen), slokdarmkanker (854 sterfgevallen) en borstkanker (604 sterfgevallen). Verder gaat het om kanker aan de lippen en mond, de keelholte, het strottenhoofd, lever en maag. Uit onderzoek van het Trimbos-Instituut blijkt dat de meerderheid van de Nederlanders niet weet dat alcohol kanker kan veroorzaken. En dat is zeer opmerkelijk omdat de WHO al in 1998 vaststelde dat alcohol carcinogeen is.

In 2017 kregen in de Europese Unie ongeveer 23.000 mensen kanker van het drinken van 2 glazen alcohol of minder per dag. Ongeveer 8.500 van hen dronken 1 glas of minder per dag. Ook licht alcoholgebruik blijkt dus te kunnen leiden tot het ontstaan van kanker.

alcoholalliantie-verwelkomt-europees-plan-voor-invoering-gezondheidswaarschuwing-op-alcoholverpakkingen.pdfalcoholalliantie-verwelkomt-europees-plan-voor-invoering-gezondheidswaarschuwing-op-alcoholverpakkingen.pdf (583 kB) 

Motie Van Gerven/Hijink over weren industrie van thematafels

1 februari 2021

Tijdens het vanmiddag gehouden Notaoverleg Preventie heeft het Kamerlid Henk van Gerven een motie ingediend over het weren van de industrie met haar commerciële belangen van twee thematafels van het Preventieakkoord, namelijk de Alcoholtafel en de Overgewichttafel.

In de motie van Van Gerven en mede-indiener Maarten Hijink (beiden SP), wordt de regering verzocht bij de verdere uitwerking van het Preventieakkoord - net zoals nu al is gebeurd met de tabaksindustrie - de alcoholindustrie en de voedingsindustrie niet meer te betrekken. Volgens de indieners van de motie heeft de deelname van de industrie aan de twee thematafels een negatieve invloed gehad op de uiteindelijk geformuleerde preventieve doelstellingen.

Staatssecretaris Paul Blokhuis heeft de motie ontraden. "Misschien dat het er ooit een keer van komt, maar zeker nu niet. Laten we ze alsjeblieft een kans geven", zei hij.

Bron: tweedekamer.nl.

 

Europese Commissie bindt de strijd aan met kanker in Europa

3 februari 2021

Europese Commissie bindt de strijd aan met kanker in Europa Vandaag is het ‘Europe’s Beating Cancer Plan’ van commissaris Stella Kyriakides (Zorg) gepresenteerd. Komende jaren wil de Europese Commissie 4 miljard euro uitgeven om het aantal doden door kanker in de Unie – vorig jaar ruim 1,3 miljoen mensen – te verlagen.

Kanker bestrijden begint bij preventie. De Commissie zet daarom zwaar in op het ontmoedigen van roken en drinken en op gezondere voeding. In 2040 zou nog maar 5% van de bevolking in de EU-landen moeten roken tegen gemiddeld 25% nu. Schadelijk alcoholgebruik moet in 2025 met 10% zijn verminderd. Een deel van de extra EU-gelden is bestemd om aanbevelingen hoe kanker te voorkomen meer bekendheid te geven. Circa 40% van de kankergevallen is vermijdbaar met een gezondere levensstijl.

Wat betreft alcohol bevat het plan verder onder meer de volgende beleidsvoorstellen:
- Herziening van de Europese accijnsregels;
- Herziening van de hoeveelheden alcoholhoudende dranken die een particulier accijnsvrij mag invoeren;
- Herziening van het EU-promotiebeleid van alcoholhoudende dranken;
- Verplichte vermelding van ingrediëntendeclaratie en voedingswaarde op verpakkingen van alcoholhoudende dranken (in 2022);
- Verplichte gezondheidswaarschuwingen op verpakkingen van alcoholhoudende dranken (in 2023).
- Vermindering van het bereik van onlinemarketing en reclame voor alcoholhoudende dranken onder jongeren (in samenwerking met de Lidstaten).

Bron: volkskrant.nl.

europes-beating-cancer-plan.pdfeuropes-beating-cancer-plan.pdf (756 kB)

 

Kopen van tabak en alcohol nog vaak mogelijk voor jongeren

27 januari 2021

Jongeren onder de 18 kunnen nog steeds op veel plekken alcohol en tabak kopen. Dat blijkt uit controles van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, waarvan de resultaten woensdag naar de Tweede Kamer zijn gestuurd. Staatssecretaris Paul Blokhuis is ontevreden over de resultaten.

De controles zijn vorig jaar door zogeheten mysteryguests uitgevoerd bij onder meer supermarkten, tankstations, horecabedrijven, sportkantines en slijterijen. De mysteryguests zijn jongeren van 17 jaar die in opdracht van het kabinet proberen om bier, wijn of sigaretten te kopen.

De jongeren kregen alcohol in 38% van de gevallen niet mee. De controles zijn het slechtst bij maaltijdbezorgers. Slechts in 2,2% van de gevallen is de verplichte leeftijdscontrole goed uitgevoerd en kreeg de jongere het product niet. Slijterijen en supermarkten deden het met percentages van 66,3 en 58,1% aanmerkelijk beter.



Ook bij tabak gaat het nog vaak mis. Zowel bij tabak als bij alcohol was er geen enkele sector die zich in alle gevallen aan de regels hield. Blokhuis is dan ook niet te spreken over de resultaten, zeker omdat er niet of nauwelijks verbetering is in vergelijking met de resultaten uit eerdere jaren. In tegendeel: bij slijterijen en supermarkten was de naleving zelfs beduidend slechter geworden. De staatssecretaris noemt de cijfers zorgelijk en hamert erop dat er verbetering moet komen.

De controles zijn deels uitgevoerd in een periode waarin het dragen van een mondkapje verplicht was. De resultaten waren niet anders dan in de periode waarin een mondkapje niet verplicht was.

Bron: nu.nl.

rapport-landelijk-onderzoek-leeftijdsgrens-alcohol--tabak-2020.pdfrapport-landelijk-onderzoek-leeftijdsgrens-alcohol--tabak-2020.pdf (1,19 MB)

STAP dient klacht in over sluikreclame in NOS Journaal

23 januari 2021

STAP dient klacht in over sluikreclame in NOS JournaalHet Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP heeft afgelopen week bij het Commissariaat voor de Media een klacht ingediend over sluikreclame in een uitzending van het NOS Journal, waarin aandacht werd geschonken aan het online concert Vrienden van Amstel LIVE 2021.

Het betwiste item bevat twee gesprekjes tussen Henrik-Willem Hofs en de Amstel LIVE fan/marketeer Alex Blaauboer. Tijdens beide gesprekjes wordt een van de speciale flesjes Amstelbier uitgebreid in beeld getoond. Bovendien roept Blaauboer “Proost, laten we er een mooi feestje van maken”. Het bezwaar van STAP betreft specifiek die gesprekjes. Tonen van het betreffende flesje Amstelbier tijdens die gesprekjes (beide keren zonder kroonkurk) in combinatie met het proostgebaar en de woorden “Proost, laten we er een mooi feestje van maken”, is op te vatten als een aanprijzing van Amstelbier en een aanmoediging te gaan drinken, dus van sluikreclame.

Volgens STAP had de NOS een item over de Vrienden van Amstel LIVE 2021 kunnen maken zonder dat het speciale flesje Amstelbier tot tweemaal toe prominent in beeld was gekomen en zonder de betreffende woorden en het proostgebaar. Nu is er volgens STAP sprake van overtreding van de Mediawet 2008, die sluikreclame op publieke zenders (artikel 2.88b) verbiedt. STAP vraagt derhalve om handhaving door het Commissariaat.

Hele Journaal hier te zien.

Vital Strategies: heroverweeg perverse prikkels aan alcoholindustrie

15 januari 2021

Vital Strategies, een wereldwijde volksgezondheidsorganisatie, heeft een rapport uitgebracht over het effect van de steun van talloze overheden aan de alcoholindustrie.

Het rapport met de titel 'The Sobering Truth: Incentivizing Alcohol Death and Disability' schetst de schade die alcohol wereldwijd veroorzaakt. Maar laat ook zien dat er elk jaar miljarden dollars overheidssteun aan de alcoholindustrie worden gegeven via belastingvoordelen, marketingsubsidies en andere prikkels, vooral in lage- en middeninkomenslanden. Het rapport noemt het geven van financiële voordelen aan de veroorzaker van al die schade - de alcoholindustrie – (vaak onder het mom van ontwikkelingshulp) 'verbijsterend'. Ook Heineken-projecten hebben o.m. van de Nederlandse overheid miljoenen euro’s subsidie ontvangen voor het kunnen vergroten van de bieromzet in Afrika.

Economen noemen het steunen van bedrijven die schadelijk zijn voor de volksgezondheid: “het geven van perverse prikkels”. In het rapport worden enkele cases beschreven uit Midden- en Oost-Europa, Brazilië, Oeganda, de Maagdeneilanden en Puerto Rico.

De samenstellers van het rapport raden landen die nu lijden onder de financiële gevolgen van de coronapandemie, aan in de toekomst beter te kijken naar de gevolgen van het stimuleringsbeleid. Tot slot worden nog 6 aanbevelingen gedaan m.b.t. het alcoholbeleid.

Vital Strategies: heroverweeg perverse prikkels aan alcoholindustrie

the-sobering-truth-incentivizing-alcohol-death-and-disability-1.pdfthe-sobering-truth-incentivizing-alcohol-death-and-disability-1.pdf (5,89 MB)

Ruim 32.000 deelnemers aan IkPas

8 januari 2021

Ruim 32.000 deelnemers aan IkPasUiteindelijk nemen 32.555 mensen deel aan de IkPas-actie die 1 januari jl. is begonnen. Wie meedoet aan deze actie (of de zusteractie Dry January in het Verenigd Koninkrijk) zet zijn of haar alcoholgebruik deze maand op een pauze.

In het verleden hebben de diverse IkPas-acties ook altijd veel deelnemers getrokken. Het recordaantal was 41.466 Nederlandse deelnemers begin 2020. Maar toen was er - in tegenstelling tot deze editie - een omvangrijke media-campagne.

IkPas wordt herhaald tussen aswoensdag en de zondag voor Pasen. Dit jaar loopt die periode van 17 februari tot 29 maart. Onder katholieken is die tijd bekend als de vastenperiode. Inschrijven voor deze volgende editie op: https://ikpas.nl/inschrijven/

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ondersteunt IkPas.

Bezoek www.stap.nl voor meer actuele informatie over alcoholbeleid in Nederland en Europa

STEUN STAP
STAP krijgt geen subsidie van de overheid. Daarom is STAP in haar werk bijna geheel afhankelijk van de opbrengst van diensten en van donaties en legaten. STAP is een ANBI instelling zodat u schenkingen van uw fiscaal inkomen kunt aftrekken. Een gift kunt u overmaken op giro NL 19 INGB 0000 291066 t.n.v. Stichting STAP te Utrecht.
Copyright © Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP

Mail-adres: info@stap.nl

Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list.

Email Marketing Powered by Mailchimp